Krasnale   Kotki   Muchomorki   Misie   Biedronki   Zające   Motyle   Delfinki
O NAS!  AKTUALNE  ARCHIWUM  PROGRAMY  PRZEPISY  PORADNIK  SPONSORZY  KONTAKT

PROGRAM ADAPTACJI DZIECKA DO PRZEDSZKOLA
1. Wstęp
Charakterystyka przedszkola
Charakterystyka środowisk współuczestniczących w programie

2. Problemy związane z adaptacja dziecka

3. Cele , założenia i organizacja programu

4. Struktura spotkań

5. Uwagi końcowe i wnioski

6. Załączniki

Ankieta dla rodziców
Karta obserwacji dziecka
Karta oceny zajęć


1. Wstęp

Przedszkole Publiczne Nr 3 w Wadowicach jest placówką siedmio-oddziałową, mieszczącą się w dwupiętrowym budynku w centrum miasta.
Organem prowadzącym przedszkole jest Gmina Wadowice.
Dyrektorem przedszkola jest wieloletnia nauczycielka tego przedszkola, która objęła to stanowisko 1 września 1999r. po przeprowadzonym konkursie.
Personel pedagogiczny to dyrektor przedszkola, wicedyrektor, 15 nauczycieli wychowania przedszkolnego i oligofrenopedagog. Przedszkole zatrudnia także logopedę w wymiarze 10/20, psychologa w wymiarze 5/20 i nauczycielkę religii w wymiarze 3/22.
Do przedszkola uczęszcza 154 dzieci od 3 do 6 lat
Od września 2001 roku funkcjonuje w przedszkolu oddział integracyjny.
Personel obsługowy przedszkola stanowią : pomoc wychowawcy, pracująca w grupie dzieci najmłodszych, 7 woźnych oddziałowych, intendentka, 5 kucharek i konserwator.
Pomieszczenia przedszkola to 7 sal zajęć, jadalnia, szatnia, gabinet logopedyczno- psychologiczny. Dzieci spędzają również czas w dobrze wyposażonym w urządzenia i zabawki ogrodzie przedszkolnym oraz na placu przed przedszkolem.
Programem objęte zostały następujące środowiska: a) dzieci nowoprzyjęte bez względu na wiek, b) rodzice dzieci lub prawni opiekunowie, osoby wydelegowane przez rodziców w ich imieniu, c) nauczyciele przedszkola, w tym psycholog, logopeda, d) personel przedszkola, e) dyrektor przedszkola, f) Komitet Rodzicielski.

2. Problem adaptacji dziecka do przedszkola

"Nam wszystkim się wydaje, że jak dziecko idzie do przedszkola i przez pierwszych parę dni trochę płacze, to tak musi być, bo tak już jest. Ale wcale tak nie musi być. Bo jeśli dziecko płacze, to znaczy, że ma jakiś problem. I to nie musi być tak, że dzieci, które przechodzą przez proces przyswajania sobie reguł innych niż domowe, nie mają problemów rozstaniowych w żłobkach czy przedszkolach, gdzie jest inne światło, inne są zapachy, inne głosy i inne ręce." - Francoise Dolto, psychoanalityk francuski.
Małe dziecko w domu jest otoczone troską i uwagą, a jego potrzeby zaspokaja rodzina. Kiedy znajdzie się w przedszkolu, obce jest wszystko: miejsce, jedzenie, nauczyciel- zamiast mamy- i gromada dzieci. Początku roku szkolnego obawiają się rodzice i nauczyciele. A dzieci? Niektóre są ufne i zaciekawione, inne- niespokojne, niepewne. Dopiero, gdy zostaną bez mamy na wiele godzin, ich lęk się potęguje. Delikatny jeszcze układ nerwowy i niestabilne poczucie bezpieczeństwa uniemożliwia zaakceptowanie tak istotnych zmian. Część dzieci przystosowuje się stosunkowo szybko, a inne rozpaczają, tracą apetyt, źle śpią, moczą się, a niektóre mają tak zmasowane objawy psychosomatyczne, że trzeba je zabrać z przedszkola. Aby zapobiec negatywnym przeżyciom małego człowieka przy przekraczaniu progu przedszkola, zaczęto wprowadzać na coraz szerszą skalę zajęcia adaptacyjne.
Jak zorganizować przekroczenie progu przedszkola dzieciom, aby odbywało się to łagodnie i bezpiecznie? Próbą odpowiedzi będzie poniższy program.

3. Cele i założenia programu

Głównymi celami programu są:
- Ułatwienie dzieciom przekraczania progu dom- przedszkole,
- Skrócenie okresu adaptacji do przedszkola we wrześniu,
- Obniżenie lęku rodziców związanego z koniecznością oddania dzieci pod opiekę personelu przedszkola,
- Nawiązanie relacji z rodzicami, która ma ułatwić dalszą kooperację,
- Integrację rodziców między sobą,
- Uświadomienie rodzicom potrzeb emocjonalnych dziecka,
- Wzmocnienie dorosłego w roli rodzica.

Cele szczegółowe:

Dotyczące dziecka
- czuje się bardziej bezpieczne w nowym środowisku,
- poznaje swoją wychowawczynię i personel obsługowy, zna ich imiona,
- wie i czuje, że może oczekiwać pomocy od nauczyciela i woźnej,
- znajduje pomoc w wykonywaniu czynności samoobsługowych związanych z ubieraniem, jedzeniem, myciem, korzystaniem z toalety i innych czynności,
- znajduje oznaki akceptacji od dorosłych i rówieśników,
- zna pomieszczenia przedszkola, w których będzie przebywać,
- potrafi swobodnie poruszać się rodziców sali zabaw rodziców łazience,
- zna swój znaczek rodziców półeczkę indywidualną, gdzie może położyć swoje skarby,
- może posiadać cząstkę swojego domu rodziców postaci maskotki, zabawki itp.,
- potrafi wyrazić swoje potrzeby dzięki ufności do personelu,
- oczekuje rodziców i znajduje pociechę i zainteresowanie od strony personelu w trudnych chwilach,
- bawi się wybraną i ulubioną zabawką, powoli według uznania włącza się do zabaw organizowanych przez nauczyciela dla grupy,
- znajduje pociechę momentach rozstań z rodzicami rodziców postaci dobrego słowa, gestu, przytulenia itp.
- może liczyć na ochronę swojej tożsamości.

Dotyczące rodziców
-dowiadują się jak pomóc swojemu dziecku przekroczyć próg przedszkola,
-poznają przyszłego wychowawcę swojego dziecka, osoby z personelu, ich obowiązki, kompetencje,
-wiedzą jak będzie wyglądał pobyt dziecka w przedszkolu,
-wiedzą jak funkcjonuje przedszkole,
-znają pomieszczenia przedszkola,
-budują wzajemne zaufanie z nauczycielem, ustalają wzajemne relacje,
-mają możliwość zaobserwowania dziecka w gronie rówieśników,
- sygnalizują indywidualne i specyficzne potrzeby swojego dziecka,
- mogą liczyć na wsparcie pedagogiczne nauczyciela, psychologa, logopedy, dyrektora,
- wymieniają się obserwacjami na temat adaptacji dziecka z nauczycielem,
- odczuwają mniejszy niepokój związany z pozostawieniem dziecka w przedszkolu,
- poznają specyfikę pracy nauczyciela z dzieckiem w przedszkolu opartą na wiedzy o jego możliwościach psycho-fizycznych,
- mogą liczyć na stały kontakt z przedszkolem.

Dotyczące nauczycieli
-nawiązują i inicjują kontakty z rodzicami i ich dziećmi,
-dostarczają rodzicom wiedzy o sobie i swojej pracy,
-zapraszają na zajęcia otwarte,
-prowadzą rozmowy indywidualne,
- czuwają nad dobrym samopoczuciem dziecka, szukają dróg wzajemnego porozumienia,
- przedstawiają rodzicom i dzieciom personel, jego obowiązki i kompetencje,
- prowadzą wnikliwą obserwację dziecka i związaną z nią dokumentację, uzupełniają obserwację dziecka dzięki kontaktom z rodzicami,
- udzielają wsparcia pedagogicznego rodzicom,
- prowadzą ciekawe zajęcia dla dzieci, zapewniając prawo do zabawy indywidualnej,
- kierują pracą personelu celem wzajemnych skutecznych oddziaływań sprzyjających dobrej adaptacji dziecka do przedszkola,
- dbają o zapewnienie pomocy i wsparcia dzieciom w każdej sytuacji,
- ustalają wzajemne relacje z dziećmi i rodzicami, oczekiwania wychowawcze.

Dotyczące personelu obsługowego przedszkola
- wspomaga nauczycieli w pełnieniu zadań adaptacyjnych i wych.-dydaktycznych,
- okazuje dzieciom i rodzicom życzliwość, kulturę współżycia,
- otacza dzieci serdeczną opieką i zainteresowaniem,
- unika krzyku, nie stosuje zakazów i nie wywiera presji,
- współpracuje i czuwają wraz z nauczycielem nad bezpieczną i zgodną zabawą dzieci,
- pomaga dzieciom w czynnościach, w których oczekują pomocy,
- współtworzy dobrą atmosferę przedszkola,
- dba o czystość zabawek i sprzętów.

Dotyczące dyrektora przedszkola
- dba o nawiązanie pierwszego pozytywnego kontaktu rodziców i dzieci z przedszkolem,
- zbiera potrzebną dokumentację,
- informuje rodziców o programie adaptacyjnym ,
- przekazuje informacje o zasadach funkcjonowania przedszkola,
- zbiera i przekazuje do wiadomości nauczycieli i rodziców informacje dotyczące prowadzonych działań adaptacyjnych w przedszkolu,
- czuwa nad prawidłową realizacją programu, zapewnia środki finansowe,

Dotyczące Komitetu Rodzicielskiego
- wiedzą o założeniach programu, przebiegu procesu adaptacji dziecka do przedszkola, stosują wnioski i opinie,
- zapewniają wyprawkę papierniczą dla dzieci 3- letnich

4. Struktura spotkań

Adaptacja dzieci przyjmowanych do przedszkola od 1 września

Kwiecień
1. Spotkanie dyrektora z rodzicami i opiekunami dzieci przy okazji pobierania kart zgłoszenia dziecka do przedszkola. Informowanie o programie adaptacyjnym. Ustalenie terminu i sposobu składania kart zgłoszenia dziecka do przedszkola.
Oglądanie kroniki przedszkolnej i folderu, wręczenie wizytówki.
Kwiecień
2. Złożenie kart zgłoszenia dziecka przez rodziców w terminie od 1 do 30 kwietnia wspólnie z dzieckiem. Przedłożenie książeczki zdrowia dziecka.
Propozycja przydzielenia dziecka do grupy,
Rozmowa rodziców z dyrektorem,
Zabawa dziecka w przygotowanym kąciku zabaw,.
Wypełnienie ankiety informacyjnej „Jutro będę przedszkolakiem” oraz oświadczenia kto będzie odbierał i przyprowadzał dziecko do przedszkola.
Maj
3. Spotkanie inauguracyjne rodziców z dyrektorem przedszkola -poznanie zasad organizacji i funkcjonowania przedszkola, statutu placówki.
Przekazanie rodzicom harmonogramu spotkań adaptacyjnych, zapisy na udział w zajęciach otwartych.
Przedstawienie się wychowawców poszczególnych grup, zwiedzanie przedszkola pod ich kierunkiem. Przedstawienie personelu.( tablo)
Warsztaty dla rodziców i nauczycieli nt. problemu adaptacji dzieci do przedszkola przeprowadzone przez wychowawców i psychologa.
Rozdanie materiałów do samodzielnej pracy, lektury, ewaluacja
Maj, czerwiec
4. Wizyty dzieci wraz z rodzicami:
Spacery w pobliże przedszkola;
Pobyt w ogrodzie przedszkolnym w czasie pobytu dzieci przedszkolnych i w okresie popołudniowym
5. Czerwiec
Udział dzieci wraz z rodzicami w zajęciach otwartych organizowanych przez przyszłych wychowawców/ w miarę możliwości/ wg wcześniejszych zapisów.( minimum 2 zajęcia dla jednego dziecka)
Sierpień
6. Sierpniowe wizyty dzieci i ich rodziców
a)Pobyty dzieci wraz z rodzicami w ogrodzie przedszkolnym podczas wakacyjnych dyżurów
b) I Wizyta w sali przedszkolnej – przyniesienie pantofli, pościeli, przekazanie dzieciom materiałów papierniczych, zakupionych przez Komitet Rodzicielski poznanie się z nauczycielem i personelem, zapoznanie z salą przedszkolną, przydzielenie znaczków indywidualnych, zabawy i wspólna obserwacja dzieci.
c) II Wizyta w sali przedszkolnej- zajęcia grupowe dla dzieci i rodziców przeprowadzone przez wychowawcę, zabawy dowolne, utrwalenie znaczków indywidualnych, podwieczorek w jadalni przedszkolnej.
d) III Wizyta w sali przedszkolnej, zabawy dowolne, obserwacja dzieci, zwiedzanie przedszkola, wyjście do ogrodu-zabawa kołowa oraz zabawy z wykorzystaniem urządzeń ogrodowych i zabawek. Zawarcie pierwszych umów.
e)IV Wizyta w Sali przedszkolnej- próby zabawy bez udziału rodziców. Teatrzyk przedszkolny zorganizowany przez nauczyciela, na temat zabawek przedszkolaka, zabawy w kącikach zainteresowań- próby sprzątania zabawek po skończonej zabawie.
Praca użyteczna rodziców na rzecz przedszkola- w pobliskiej szatni (wykonywanie ozdób do dekoracji sal z papieroplastyki pod kierunkiem nauczyciela).
Ścielenie leżaczków dla dzieci przez rodziców w sali pod kierunkiem woźnej oddziałowej, wspólne oglądanie pościeli, pidżam i maskotek. Próby samodzielności. Wspólna kołysanka. Pożegnanie.
7. Wrzesień
Rozstanie z dzieckiem wg wcześniejszych ustaleń.
Telefoniczne komunikowanie się rodziców z przedszkolem
Rozmowy indywidualne z nauczycielką przed odebraniem dziecka w gabinecie rozmów 1 raz w tygodniu.
Podjęcie ewentualnych decyzji o skróceniu pobytu dziecka w przedszkolu na pewien czas wg indywidualnych przypadków.
Wymiana obserwacji o dziecku z nauczycielem, tworzenie bazy informacji o adaptacji dziecka do przedszkola w postaci karty obserwacji dziecka.
Zebranie grupowe, wymiana doświadczeń i obserwacji, zawarcie kontraktu grupowego.
Listopad ,Luty
8. Ocena programu przez rodziców i personel przedszkola po 2 miesiącach pobytu dziecka w przedszkolu oraz po zakończeniu I półrocza. Wysunięcie wniosków.

Adaptacja dzieci przyjętych do przedszkola śródrocznie:

1) Spotkanie z rodzicami lub opiekunami przy okazji pobierania Karty zgłoszenia dziecka do przedszkola, propozycja przydziału dziecka do grupy.
Zapoznanie z organizacją przedszkola, statutem i regulaminem.
Wypełnienie ankiety „ Jutro będę przedszkolakiem „ oraz oświadczenia
o przyprowadzaniu i odbieraniu dziecka z przedszkola.
2) Złożenie Karty wraz z dzieckiem, ustalenie przypuszczalnego terminu rozpoczęcia udziału w zajęciach całodniowych, zwiedzanie przedszkola, spotkanie z wychowawcą i dziećmi. Przekazanie materiałów do pracy i lektury nt. adaptacji.
3) Udział dziecka wraz z rodzicem na zajęciach otwartych, w ilości ustalonej z rodzicem i wychowawcą w miarę potrzeb. Przy okazji udział w posiłku, pobyt w ogrodzie z dziećmi, wspólny spacer, obserwacja leżakowania - czytanie bajki dzieciom przez rodzica.
4) Wizyty w ogrodzie przedszkolnym po południu
4) Przyniesienie i ścielenie własnej pościeli, znajdywanie znaczka indywidualnego przy ręczniku, półce indywidualnej i w szatni.
5) Podjęcie decyzji o samodzielnym pozostaniu w przedszkolu, kontakty telefoniczne, rozmowy indywidualne z wychowawcą, wymiana obserwacji, uzupełnienie ankiety i arkusza obserwacji dziecka.
5.Uwagi końcowe i wnioski
Oczekuję, że powyższy program pomoże dziecku w przekroczeniu progu przedszkola. Przyniesie to radość jego rodzicom i całemu personelowi przedszkola.
Liczę na współpracę wszystkich środowisk , które zostały objęte programem. Wszystkie uwagi i wnioski wezmę pod uwagę przy modyfikowaniu tego programu w przyszłości
6. Załączniki
a) Ankieta dla rodziców "Jutro będę przedszkolakiem"
b) Ankieta dla rodziców "Przedszkole mojego dziecka"
c) Broszura dla rodziców "Do przedszkola gotowi?...start!"

Opracowała: Małgorzata Pawłowska